bouwjaar
verdwenen
gesloopt
eigendomshistorie

............1742 / ...........1776 onbekend
............1776 /.............1808 onbekend

......1807/08 /.....1811//12 Wed. Pieters Romeijn               

.................... / 15-02-1820 Maarten Neleman
26-02-1820 / 01-12-1848 Leendert Pols gehuwd met  Martijntje van den Bos
12-12-1848 / ...........1852 Wed. Martijntje Pols-van den Bos
15-02-1852 / 10-09-1863 Leendert Pols jr
15-09-1863 / 31-12-1870 Johannes Maasland

 

geschiedenis

Op 23-06-1741 wordt in opdracht van de heren burgemeesteren en regeerders van de stad Rotterdam, door de notaris F. van Lier een bestek opgemaakt, dat goedgekeurd moest worden door de heren van Boles, Cornelis de Man en Huijbert de Haen van het Hoogheemraadschap van Schieland.
Aangenomen op 28 november 1741.

Deze grootste poldermolen aller tijden werd gebouwd in 1742 met het doel de afwatering van de Rotte op de Nieuwe Maas te verbeteren. 
Daarvóór werd overtollig water uit de Rotte geloosd via vijf sluizen in de Hoogstraat, maar dit gaf regelmatig problemen.
Men bedacht een plan om het water hoger op te malen waardoor de lozing op de rivier zou verbeteren.
Het plan bleek uiteindelijk geen succes.

In 1772 werden mede daarom de acht boezemmolens gebouwd.
De Kostverlorenmolen werd hierna vrijwel overbodig en maalde na 1772 het water van de polder Kralingen uit de Slaak op de Nieuwe Maas.

Door het niet voldoen aan de verwachtingen die men gesteld had was de molen erg verwaarloosd. Bij de bouw van de hoge boezem met zijn molens moest ook de 'Kostverloren molen'gerepareerd worden.

De eerste stoommachine (atmospherische of vuurmachine) in Nederland werd op 9 maart 1776 in de oude kruittoren bij de Oostpoort van Rotterdam in gebruik genomen. Deze regelde het waterniveau in de grachten. 

Een afbeelding van het Schielands Stoomgemaal is te vinden op de website van het Hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard

trivia

De molen had door zijn ligging in de stad en hoogte een goede windvang. De baliehoogte moet op z'n minst 15 meter hebben bedragen.
Deze molen maalde het water van de Rotte in de Maas. Er waren 2 molenaars zodat er dag en nacht gemalen kon worden. De molen bezat twee schepraderen die apart werden aangedreven.

Het plan op basis waarvan deze molen is gebouwd in 1742.
Het plan voorzag in een tweede nieuwe watermolen helemaal rechts en de ombouw van molen De Noord, dbnr 2288, naar een watermolen, beide niet gerealiseerd. Verder nog op de kaart molen De Roode Leeuw dbnr 3642, aangeduid als Mole in de stat.
Geen onderdeel van het plan denk ik, ook al is er een doorsnede weergegeven, maar ik vermoed aangegeven vanwege de windvang. De Oostpoort en molen De Noord dbnr 2288 bestonden al wel. Zo te zien voordat de romp verhoogd is

Pim van der Wijk, 22 juli 2016.